Kan Licht & Geluid Psychedelisch Zijn?
Auteur: Garnet Dupuis | Augustus 2023 | Bewustzijn & Altered States
Een publicatie samengevat door Feel Energized, de kennispartner voor NeuroVIZR in de Benelux.
Wat betekent "psychedelisch" eigenlijk?
Voordat we kunnen beantwoorden of licht en geluid psychedelisch kunnen zijn, moeten we eerst begrijpen wat het woord zelf inhoudt. De term "psychedelisch" komt van het Grieks: psyche (geest, ziel) en delic (manifesteren). De term werd in 1957 bedacht door de Britse psychiater Humphry Osmond. Het betekent letterlijk: de geest zichtbaar maken.
Het woord kan zowel als zelfstandig naamwoord als bijvoeglijk naamwoord worden gebruikt. LSD is een psychedelicum (zelfstandig naamwoord). Een ervaring kan psychedelisch zijn (bijvoeglijk naamwoord). Dit onderscheid is cruciaal voor wat volgt.
De klassieke psychedelica met de grootste wetenschappelijke en culturele invloed zijn mescaline, LSD, psilocybine en DMT. Chemisch vallen de meeste in drie families: tryptamines, fenetylamines of lysergamiden.
Een spectrum van namen voor dezelfde ervaring
Door de tijd heen zijn er meerdere termen ontstaan voor vergelijkbare ervaringen:
Psychedelisch, entheogeen en phanerothyme wijzen alle drie in dezelfde richting: een toestand waarin de geest, ziel of het innerlijke wordt onthuld of zichtbaar gemaakt. Entheogeen voegt daar een spirituele dimensie aan toe (letterlijk: "het goddelijke van binnen creëren").
Hallucinogeen, psychotomimetisch en phantastica dragen een andere lading. Ze verwijzen naar illusoire waarnemingen, het nabootsen van een psychotische toestand, of het oproepen van fantasiebeelden. Waar de eerste groep duidt op onthulling, wijst de tweede meer op verstoring of pathologie.
Garnet Dupuis maakt dit onderscheid niet voor niets. De naam die we kiezen voor een ervaring kleurt hoe we die ervaring begrijpen en beoordelen.
Altered States of Consciousness: breder dan je denkt
Veranderde bewustzijnsstaten (Altered States of Consciousness, ASC) worden vaak exclusief geassocieerd met drugs. Maar dat beeld is te beperkt.
De term ASC werd in 1972 gemunt door transpersoonlijk psycholoog Charles Tart, die het omschreef als "een tijdelijke verandering in het totale patroon van subjectieve ervaring." De grens tussen een gewone en een niet-gewone bewustzijnsstaat is per persoon anders en hangt af van individuele gevoeligheid.
Vier erkende, niet-farmacologische manieren om een veranderde bewustzijnsstaat te bereiken:
Meditatie verschuift het bewustzijn door bewuste aandacht. Regelmatige meditatie vermindert activiteit in het default mode network, het hersengebied verantwoordelijk voor malen en dagdromen. Dit effect komt ook voor bij microdoseerders.
Breathwork, met holotropisch ademen als bekendste vorm, werkt door de verhouding van koolstofdioxide en zuurstof in het lichaam te verschuiven. Uit onderzoek blijkt dat 82% van de deelnemers aan holotropische ademsessies transpersoonlijke of mystieke ervaringen beschreef. Over 11.000 patiënten in 12 jaar werden geen bijwerkingen gerapporteerd.
Trance is een toestand van semi-bewustzijn waarin de externe wereld naar de achtergrond verschuift en interne cognitie naar voren treedt. fMRI-onderzoek toont aan dat trance correleert met verminderde connectiviteit in de auditieve cortex. Repetitieve ritmes, van shamaans trommelgeroffel tot elektronische dansmuziek, scheppen de condities voor deze bewustzijnsverschuiving.
Hypnose is een staat van verhoogde focus en suggestibiliteit. Het brein reageert op ingebeelde ervaringen op vrijwel dezelfde manier als op werkelijke ervaringen. Hypnose is bewezen effectief bij de behandeling van angst, chronische pijn, fobie, rookverslaving en PTSS.
Licht en geluid als dragers van bewustzijnsverandering
Hier ligt de kern van Dupuis' argument. Als trance kan worden geïnduceerd door ritme en geluid, en als breathwork bewustzijnsveranderingen vergelijkbaar met een piekpsychedelische ervaring kan veroorzaken, dan is de vraag niet meer of licht en geluid psychedelisch kunnen zijn. De vraag wordt: onder welke omstandigheden zijn ze dat?
De NeuroVIZR werkt precies in dit domein. Door gerichte licht- en geluidsstimulatie worden bewustzijnsstaten opgewekt die structureel vergelijkbaar zijn met die welke door andere niet-farmacologische methoden worden bereikt. Het apparaat biedt een gecontroleerde, herhaalbare ingang tot niet-gewone bewustzijnsstaten zonder het gebruik van enige stof.
Wanneer we "psychedelisch" begrijpen als bijvoeglijk naamwoord, als beschrijving van een kwaliteit van ervaring in plaats van een stof, dan is het antwoord op de vraag van Dupuis bevestigend: ja, licht en geluid kunnen psychedelisch zijn.
"The urge to transcend self-conscious selfhood is, as I have said, a principal appetite of the soul." Aldous Huxley, The Doors of Perception
