Het effect van licht en geluid op je brein

Je brein verwerkt de hele dag door prikkels. Het licht van je computerscherm, gesprekken om je heen, muziek in de auto, meldingen op je telefoon en zelfs het zachte licht in huis aan het einde van de avond. Zonder dat je erbij stilstaat, reageren je hersenen voortdurend op wat je ziet en hoort.

Maar wat gebeurt er wanneer licht en geluid bewust worden ingezet in bepaalde patronen en ritmes?

Het effect van licht en geluid op je brein is interessant omdat beide prikkels direct worden verwerkt door het zenuwstelsel. Ritmische visuele en auditieve prikkels kunnen tijdelijke veranderingen in hersenactiviteit oproepen. Onderzoek naar zogeheten neural entrainment laat bijvoorbeeld zien dat hersenactiviteit onder bepaalde omstandigheden kan reageren op het ritme van visuele of auditieve stimulatie. Tegelijkertijd benadrukken onderzoekers dat dit een complex proces is en dat de reactie per persoon en per methode kan verschillen.

Je brein is continu bezig met licht en geluid

Wanneer licht je ogen bereikt, wordt die informatie via het visuele systeem doorgegeven aan je hersenen. Daar wordt niet alleen bepaald wat je ziet. Je brein verwerkt bijvoorbeeld ook beweging, contrast, patronen en timing.

Met geluid gebeurt iets vergelijkbaars. Geluidsgolven worden via het gehoorsysteem omgezet in signalen die door verschillende hersengebieden worden verwerkt. Ritme speelt hierbij een bijzondere rol. Denk maar aan hoe gemakkelijk je automatisch met je voet begint mee te tikken wanneer je een duidelijk ritme hoort.

Je hersenen zijn dus niet simpelweg een ontvanger van licht en geluid. Ze zoeken voortdurend naar patronen, timing en samenhang in wat er binnenkomt.

Het effect van licht en geluid op je brein en hersengolven

In je hersenen communiceren miljarden zenuwcellen voortdurend met elkaar. Die gezamenlijke elektrische activiteit kan worden gemeten als verschillende ritmische patronen, vaak aangeduid als hersengolven.

Misschien heb je termen als alfa-, bèta-, theta- en gammagolven weleens gehoord. Het is verleidelijk om iedere hersengolf aan één specifieke mentale toestand te koppelen, maar zo eenvoudig werkt het brein niet. Verschillende frequenties komen tegelijkertijd voor en hun betekenis hangt af van waar in het brein ze worden gemeten en wat iemand op dat moment doet.

Wel weten onderzoekers dat ritmische externe prikkels invloed kunnen hebben op gemeten hersenactiviteit. Bij visuele stimulatie met een bepaald ritme kan bijvoorbeeld activiteit ontstaan die samenhangt met de frequentie van die visuele prikkel. Ook bij ritmische geluiden wordt onderzocht hoe hersenactiviteit zich kan afstemmen op externe ritmes.

Dit verschijnsel wordt vaak neural entrainment genoemd: het tijdelijk afstemmen van neurale activiteit op een ritme uit de omgeving.

Dat betekent overigens niet dat je met één bepaalde frequentie automatisch een specifieke emotie, concentratieniveau of gezondheidsuitkomst kunt creëren. De wetenschap hierachter is veel genuanceerder.

Waarom de combinatie van licht én geluid interessant is

Je brein verwerkt zintuigen niet volledig los van elkaar. Wat je ziet kan beïnvloeden hoe je geluid interpreteert en andersom. In de hersenen wordt informatie uit verschillende zintuigen voortdurend gecombineerd tot één samenhangende ervaring.

Juist daarom is de combinatie van licht en geluid interessant. In plaats van slechts één zintuig te prikkelen, ontvangt het brein tegelijkertijd visuele en auditieve informatie.

Onderzoek naar multisensorische verwerking laat zien dat het brein informatie uit verschillende zintuigen met elkaar integreert. Onderzoek naar leren en training suggereert daarnaast dat multisensorische ervaringen betrokken kunnen zijn bij processen rondom aanpassing en neuroplasticiteit.

Dat betekent niet automatisch dat iedere licht- en geluidservaring je brein blijvend verandert. Wel laat het zien hoe sterk onze hersenen reageren op de omgeving waarin we ons bevinden.

Neuroplasticiteit: je brein blijft zich aanpassen

Een belangrijk begrip hierbij is neuroplasticiteit.

Neuroplasticiteit betekent simpel gezegd dat je brein niet statisch is. Verbindingen en netwerken kunnen zich gedurende je leven aanpassen aan ervaringen, oefening en nieuwe informatie.

Iedere keer dat je iets nieuws leert, een vaardigheid oefent of vaker met een bepaalde ervaring in aanraking komt, moet je brein die informatie verwerken. Herhaling speelt daarbij een belangrijke rol.

Dat is ook waarom breinverzorging interessant is om niet alleen als iets voor problemen te zien. Net zoals beweging onderdeel kan zijn van het verzorgen van je lichaam, kun je bewust momenten creëren waarin je je aandacht richt, prikkels vermindert of juist op een gecontroleerde manier met zintuiglijke stimulatie werkt.

Van constante prikkels naar een bewust herstelmoment

De meeste mensen krijgen tegenwoordig niet te weinig prikkels, maar juist heel veel.

Een werkdag kan bestaan uit beeldschermen, gesprekken, notificaties, deadlines en voortdurend schakelen tussen verschillende taken. Zelfs tijdens een pauze pakken we vaak automatisch onze telefoon.

Een bewust moment met licht en geluid kan daar een heel andere ervaring tegenover zetten. Niet omdat alle stress of vermoeidheid daarmee ineens verdwenen is, maar omdat je bewust een periode creëert waarin je even niets anders hoeft te doen.

Veel mensen ervaren zo'n afgebakend moment als een prettige manier om de aandacht naar binnen te brengen en tijdelijk afstand te nemen van de dagelijkse stroom aan prikkels.

Hoe gebruikt de NeuroVIZR licht en geluid?

De NeuroVIZR brengt licht en geluid samen in korte, multisensorische sessies. Tijdens een sessie draag je het apparaat over je gesloten ogen en luister je tegelijkertijd naar speciaal ontworpen audio.

De lichtpatronen zijn zelfs met gesloten ogen waarneembaar en veranderen gedurende de sessie in intensiteit, snelheid en patroon. Samen met het geluid ontstaat hierdoor een bijzondere zintuiglijke ervaring.

Verschillende sessies zijn ontwikkeld rondom bijvoorbeeld ontspanning, focus, bewustwording en herstelmomenten. De ervaring verschilt per persoon. Sommige gebruikers omschrijven het als diep ontspannend, anderen ervaren juist veel kleuren, patronen of een gevoel van mentale helderheid.

Je hoeft daarbij niets te presteren. Je ligt of zit, sluit je ogen en laat de ervaring op je afkomen.

De NeuroVIZR is geen medisch hulpmiddel en is niet bedoeld om aandoeningen te diagnosticeren, behandelen of genezen. Het is een wellness- en belevingstool waarmee je bewust tijd kunt maken voor je brein.

Conclusie: licht en geluid zijn meer dan achtergrondprikkels

Het effect van licht en geluid op je brein laat zien hoe sterk onze hersenen verbonden zijn met onze zintuigen en omgeving. Visuele en auditieve ritmes kunnen worden weerspiegeld in hersenactiviteit, terwijl onze hersenen tegelijkertijd voortdurend informatie uit verschillende zintuigen combineren.

Dat maakt licht en geluid interessant als onderdeel van bewuste momenten voor ontspanning, aandacht en breinverzorging.

De NeuroVIZR maakt van die combinatie een ervaring: even geen scherm, geen taak en niets dat af moet. Alleen licht, geluid en een moment waarin je aandacht even ergens anders naartoe mag.

Ontdek de NeuroVIZR

Benieuwd hoe een combinatie van licht en geluid zelf voelt? Ontdek de NeuroVIZR en ervaar hoe een korte multisensorische sessie een bewust moment voor je brein kan creëren.