Kan licht en geluid psychedelisch zijn?
Bij het woord psychedelisch denken veel mensen direct aan stoffen zoals LSD, psilocybine of DMT. Maar betekent psychedelisch automatisch dat er een middel aan te pas moet komen?
Volgens Garnet Dupuis, oprichter en ontwikkelaar van de NeuroVIZR, is dat te beperkt gedacht.
In zijn publicatie Can Light & Sound Be Psychedelic? kijkt Dupuis eerst naar de betekenis van het woord zelf. Vervolgens onderzoekt hij hoe ons bewustzijn ook zonder psychedelische stoffen tijdelijk anders kan worden ervaren, bijvoorbeeld door meditatie, ademwerk, trance, hypnose en zintuiglijke prikkels.
Vanuit die gedachte stelt hij een interessante vraag: kunnen licht en geluid psychedelisch zijn?
Wat betekent ‘psychedelisch’ eigenlijk?
Om die vraag te beantwoorden, begint Dupuis bij de taal.
De term psychedelic werd in de jaren vijftig geïntroduceerd door psychiater Humphry Osmond. Het woord is opgebouwd uit Griekse begrippen die grofweg verwijzen naar de psyche of geest en het zichtbaar of manifest maken daarvan.
Daar zit volgens Dupuis een belangrijk onderscheid in.
Een psychedelicum is een stof. Maar psychedelisch kan ook als bijvoeglijk naamwoord worden gebruikt om een bepaalde kwaliteit van een ervaring te beschrijven.
Dat betekent dat een ervaring in theorie psychedelisch kan aanvoelen zonder dat er een psychedelische stof is gebruikt.
Precies dat onderscheid vormt de basis van zijn verdere verhaal.
De woorden die we gebruiken beïnvloeden hoe we een ervaring zien
Door de jaren heen zijn verschillende woorden gebruikt voor ervaringen waarbij de normale bewustzijnsbeleving verandert.
Denk aan termen als psychedelisch, entheogeen, hallucinogeen en phantastica.
Hoewel deze woorden soms voor vergelijkbare ervaringen worden gebruikt, hebben ze niet dezelfde betekenis of gevoelswaarde.
Dupuis wijst erop dat woorden als psychedelisch en entheogeen eerder verwijzen naar het zichtbaar of ervaarbaar worden van iets innerlijks. Termen als hallucinogeen leggen juist meer nadruk op waarnemingen die afwijken van de alledaagse werkelijkheid.
Waarom is dat belangrijk?
Omdat de naam die we aan een ervaring geven invloed heeft op hoe we die ervaring interpreteren.
Altered States of Consciousness: bewustzijn is niet altijd hetzelfde
Dupuis verbreedt het onderwerp vervolgens naar Altered States of Consciousness, vaak afgekort tot ASC.
Vrij vertaald betekent dit een veranderde of niet-alledaagse bewustzijnstoestand.
Dat klinkt misschien bijzonder, maar bewustzijn is gedurende een normale dag al niet constant hetzelfde. Het moment waarop je diep geconcentreerd werkt, vlak in slaap valt of helemaal opgaat in muziek voelt anders dan een gewone alerte toestand.
Dupuis benadrukt daarom dat altered states niet uitsluitend gekoppeld hoeven te zijn aan het gebruik van middelen.
Hij verwijst in zijn uitleg naar verschillende niet-farmacologische manieren waarop mensen een andere bewustzijnsbeleving kunnen ervaren.
Meditatie: aandacht naar binnen brengen
Een eerste voorbeeld is meditatie.
Tijdens meditatie wordt de aandacht bewust gericht of juist opener gemaakt. Gedachten verdwijnen niet noodzakelijk, maar de manier waarop je ermee omgaat kan veranderen.
In het oorspronkelijke artikel gebruikt Dupuis meditatie als voorbeeld van een methode waarbij de normale stroom van gedachten en aandacht tijdelijk anders kan worden ervaren.
Dat laat volgens hem zien dat een verandering in bewustzijn niet automatisch iets kunstmatigs of farmacologisch hoeft te zijn.
Ademwerk: het lichaam als ingang
Ook breathwork, of ademwerk, gebruikt Dupuis als voorbeeld.
Bij verschillende ademhalingstechnieken wordt het normale ademritme bewust veranderd. Sommige mensen beschrijven tijdens intensievere vormen van ademwerk bijzondere lichamelijke, emotionele of bewustzijnservaringen.
Voor Dupuis is vooral het principe interessant: door het lichaam en de zintuigen op een andere manier te prikkelen, kan ook de subjectieve ervaring veranderen.
Trance: wanneer de buitenwereld naar de achtergrond verdwijnt
Een ander voorbeeld is trance.
Misschien heb je zelf weleens meegemaakt dat je volledig opgaat in muziek, beweging of een herhalend ritme. De omgeving krijgt minder aandacht en je ervaring wordt steeds meer naar binnen gericht.
Ritme en geluid worden al lange tijd gebruikt binnen rituelen, muziek en andere vormen van bewustzijnsbeleving.
Dupuis ziet trance daarom als een duidelijk voorbeeld van hoe geluid alleen al invloed kan hebben op de manier waarop een moment wordt ervaren.
Hypnose: gerichte aandacht en verbeelding
Ook hypnose past volgens Dupuis binnen dit bredere spectrum.
Hypnose wordt vaak omschreven als een toestand van sterk gerichte aandacht waarin iemand meer opgaat in interne beelden, gedachten of suggesties.
Ook hier is geen psychedelische stof nodig om de normale dagelijkse bewustzijnsbeleving tijdelijk te veranderen.
Meditatie, ademwerk, trance en hypnose verschillen sterk van elkaar. Dupuis noemt ze dan ook niet omdat ze neurologisch allemaal hetzelfde zouden zijn, maar om te laten zien dat er meerdere routes bestaan naar een bewustzijnservaring die afwijkt van onze normale dagelijkse staat.
En wat gebeurt er wanneer we licht en geluid combineren?
Daarmee komt Dupuis bij de kern van zijn argument.
Als geluid, ritme, aandacht en andere zintuiglijke prikkels onderdeel kunnen zijn van veranderde bewustzijnservaringen, wat gebeurt er dan wanneer je licht en geluid bewust combineert?
Dat idee speelt een belangrijke rol in het ontwerp van de NeuroVIZR.
De NeuroVIZR combineert dynamische lichtpatronen met geluid. De lichtpatronen worden met gesloten ogen ervaren en veranderen gedurende een sessie.
Binnen de ontwerpfilosofie van Dupuis draait dit niet alleen om het herhalen van één frequentie. Hij spreekt over Brain Engagement: een benadering waarin veranderende en soms minder voorspelbare patronen worden gebruikt om de ervaring dynamisch te houden. NeuroVIZR beschrijft daarbij invloeden vanuit onder andere neuroplasticiteit, sensory enrichment en onderzoek naar veranderde bewustzijnstoestanden.
Is de NeuroVIZR dan een psychedelicum?
Nee.
Dat onderscheid is belangrijk.
De NeuroVIZR bevat geen psychedelische stof en een NeuroVIZR-sessie moet niet worden gelijkgesteld aan het gebruik van LSD, psilocybine, DMT of andere psychedelica.
Dupuis gebruikt het woord psychedelisch op een andere manier.
Hij verwijst terug naar de oorspronkelijke betekenis van het woord: mind manifesting. Vanuit die definitie beschrijft hij de NeuroVIZR-ervaring als psychedelisch omdat licht en geluid een bijzondere, naar binnen gerichte zintuiglijke ervaring kunnen creëren. In zijn eigen uitleg gaat Dupuis daarin zelfs verder en omschrijft hij Brain Engagement vanuit deze taalkundige betekenis als psychedelisch.
Voor Feel Energized is het belangrijk dat onderscheid duidelijk te houden: dit is de visie en ontwerpfilosofie van Garnet Dupuis, niet de claim dat de NeuroVIZR hetzelfde neurologische of farmacologische effect heeft als psychedelische middelen.
Een bijzondere ervaring zonder stoffen
Dus: kunnen licht en geluid psychedelisch zijn?
Wanneer je psychedelisch uitsluitend gebruikt als naam voor de effecten van bepaalde stoffen, is het antwoord anders dan wanneer je kijkt naar het woord als omschrijving van een ervaring.
Garnet Dupuis kiest bewust voor die tweede betekenis.
Meditatie, ademwerk, trance, hypnose en zintuiglijke ervaringen laten volgens hem zien dat onze dagelijkse bewustzijnsbeleving niet de enige mogelijke staat is.
De NeuroVIZR is vanuit diezelfde nieuwsgierigheid naar bewustzijn ontwikkeld. Door licht en geluid op een dynamische manier samen te brengen, ontstaat een bijzondere multisensorische ervaring die mensen onder andere gebruiken voor ontspanning, bewustwording, focus en momenten van mentale rust.
De NeuroVIZR is daarbij geen medisch hulpmiddel en geen alternatief voor psychedelische therapie. Het is een wellness- en belevingstool waarmee je zonder psychoactieve stoffen kunt ontdekken hoe anders een ervaring kan voelen wanneer je dagelijkse prikkels even plaatsmaken voor licht, geluid en aandacht.
Ontdek de NeuroVIZR
Nieuwsgierig hoe een dynamische combinatie van licht en geluid wordt ervaren?
Ontdek de NeuroVIZR en ervaar zelf hoe licht, geluid en gesloten ogen samen een compleet andere zintuiglijke wereld kunnen creëren.
